Cinque Vele 2026: Sardinië's mooiste stranden volgens Legambiente
Elk jaar brengen Legambiente en Touring Club Italiano de gids Il Mare più bello uit: een overzicht van de Italiaanse kust- en meergemeenten die uitblinken op zowel schoonheid als duurzaamheid. Het hoogste keurmerk daarin zijn de Cinque Vele — vijf zeilen. Van de dertig gemeenten die dit jaar landelijk die eer kregen, liggen er zes op Sardinië. Geen andere regio scoort hoger.
Wat betekenen de Cinque Vele precies?
Anders dan de bekendere Bandiera Blu, die vooral naar waterkwaliteit en strandvoorzieningen kijkt, beoordeelt Legambiente breder. Meegewogen wordt hoe een gemeente omgaat met haar kustgebied als geheel: transparantie van het water, kwaliteit van de dienstverlening, en concrete bescherming van de biodiversiteit tegen de gevolgen van klimaatverandering. Een belangrijk criterium is bijvoorbeeld de aansluiting bij het netwerk van gemeenten die zich actief inzetten voor de bescherming van de onechte karetschildpad (Caretta caretta).
Het is dus geen schoonheidsprijs alleen, maar een erkenning voor gemeenten die hun kust serieus beheren.
De zes Sardijnse gemeenten
Santa Teresa di Gallura — noordpunt van het eiland, bekend om Rena Bianca
San Teodoro — noordoostkust, met onder meer Cala Brandinchi en La Cinta
Baunei — Ogliastra, beroemd om zijn kliffen en verborgen baaien als Cala Goloritzè
Posada — middeleeuws dorp aan de oostkust, geprezen om stadsvernieuwing en riviermondingbeheer
Cabras — westkust, beheer van het beschermde mariene gebied rond het Sinis-schiereiland
Domus de Maria — zuidkust, met de gouden duinen van Chia
Domus de Maria en Chia: het zuiden op de kaart
Voor wie zoals ik gefocust is op het zuiden van Sardinië is deze laatste de interessantste. Domus de Maria werd onderscheiden om de gouden zandduinen van Chia en de bescherming van de lokale flora daaromheen — precies de duinen die Chia zo herkenbaar maken tussen de andere zuidkust-stranden.
Ik ben zelf in Chia geweest en het is meteen duidelijk waarom deze plek een onderscheiding verdient: de duinen zijn nog echt wild, niet platgelopen of dichtgebouwd, en op de achtergrond zie je bergen oprijzen — een combinatie die je niet op elk strand van Sardinië tegenkomt. Het water heeft die haast onwerkelijke turquoise kleur die je normaal alleen op foto's verwacht.
Wat dit betekent voor jouw bezoek
Een onderscheiding als deze is meer dan een lintje. Het is een praktische indicatie dat een gemeente investeert in wat er achter de mooie foto schuilgaat: schoon water, goed beheerde stranden, en bescherming van wat het gebied uniek maakt. Voor wie twijfelt tussen de bekendere noordkust en het rustigere zuiden, is dit een objectief signaal dat het zuiden zeker niet onderdoet.
Insider tip: ga voor Chia buiten het hoogseizoen. De stranden zijn groot genoeg om ook in juli en augustus niet snel vol te voelen, maar in mei, juni of september heb je de rust die deze plek verdient zonder in te leveren op ruimte. Houd wel rekening met wind — Chia kan geregeld stevige windvlagen hebben, dus check vooraf de voorspelling als je een rustige strand- of zwemdag plant.
Twijfel je tussen het noorden en het zuiden van Sardinië voor je volgende reis? Ik vertel je graag waarom het zuiden een serieuze overweging verdient.